Trakea Stenozu (Nefes Borusu Darlığı)
Entübasyon sonrası trakea darlığında değerlendirme, cerrahi tedavi, bronkoskopik girişimler ve stent seçenekleri.
Tıbbi inceleme bekleyen taslak · Genel bilgilendirmedir; kişisel değerlendirme yerine geçmez.
İçerik güncellemesi: 23 Ekim 2026 · Hekim onayı bekliyor.
Trakea stenozu nedir?
Nefes borusunun daralması, havanın akciğerlere ulaşmasını güçleştirir. Bu sayfa özellikle entübasyon ve trakeostomi sonrasında gelişen iyi huylu darlıkları ele alır. Tüp veya balonunun temas ettiği bölgede oluşan hasarın nedbe dokusuyla iyileşmesi hava yolunu daraltabilir. Her entübe hastada darlık gelişmez. Enflamatuvar hastalıklar ve tümörler gibi diğer nedenler farklı değerlendirme gerektirir.
Belirtiler ve acil başvuru
Tüp çıkarıldıktan haftalar veya aylar sonra artan eforla nefes darlığı, öksürük ve gürültülü solunum görülebilir. Yakınmalar astımla karıştırılabilir. Entübasyon ve yoğun bakım öyküsü mutlaka bildirilmelidir. İstirahatte belirgin solunum sıkıntısı, morarma veya konuşmayı engelleyen nefes darlığında 112 aranmalıdır.
Tanı ve tedavi planlaması
Boyun–göğüs BT’si ve bronkoskopi ile darlığın yeri, uzunluğu, derecesi ve kıkırdak yapısı değerlendirilir. Gerektiğinde ses telleri ve solunum fonksiyonları incelenir. İncelemeler belirgin darlıkta hava yolu güvenliğini sağlayabilecek ekipçe planlanır. Tedavi; göğüs cerrahisi, girişimsel göğüs hastalıkları, anestezi ve gerektiğinde KBB uzmanlarının değerlendirmesiyle kişiselleştirilir.
Bronkoskopik genişletme ve endoskopik tedavi
Balon veya rijit bronkoskopik yöntemlerle dar bölge genişletilebilir. Seçilmiş hastalarda nedbe dokusuna yönelik kontrollü kesiler ya da başka endoskopik işlemler eklenebilir. Özellikle kısa ve basit darlıklarda değerlendirilen bu yaklaşım, bazı hastalarda rahatlama sağlarken bazılarında tekrarlayan seanslar gerektirir. Yeniden daralma, kanama ve hava yolu hasarı olasılığı vardır. Sık tekrarlayan girişimlerde cerrahi uygunluk yeniden ele alınmalıdır.
Cerrahi: trakea rezeksiyonu ve anastomoz
Ameliyatta daralmış segment çıkarılır, sağlıklı nefes borusu uçları yeniden birleştirilir. Bu birleştirmeye anastomoz denir. Uygun hastalarda kalıcı açıklık hedefleyen bir seçenektir. Özellikle tekrarlayan veya karmaşık darlıklarda değerlendirilir; her hastaya uygulanamaz. Darlığın uzunluğu, gırtlakla ilişkisi, önceki girişimler ve genel sağlık durumu kararı etkiler. Gerektiğinde daha kapsamlı hava yolu rekonstrüksiyonu planlanır.
Dikiş hattında iyileşme sorunu veya ayrılma, yeniden darlık, enfeksiyon, kanama ve ses değişikliği gibi riskler görüşülür. Ameliyat sonrası solunum yakından izlenir; boyun hareketleri, beslenme ve aktivite önerileri ameliyatın özelliklerine göre verilir. Kesin başarı veya sabit iyileşme süresi vaat edilemez.
Stent ne zaman değerlendirilir?
Stent, daralmış hava yolunu içeriden destekleyen bir araçtır; nedbe dokusunu çıkarmaz. Cerrahiye uygun olmayan, başka endoskopik tedavilerle yeterli açıklık sağlanamayan veya seçilmiş geçici destek gerektiren hastalarda düşünülebilir. Cerrahi mümkünse, stent öncesinde cerrahi görüş alınması önemlidir. Stent her darlıkta ilk seçenek değildir.
Silikon ve metal stentler
İyi huylu darlıklarda stent gerektiğinde çıkarılabilir silikon stentler sıklıkla değerlendirilir. Genellikle rijit bronkoskopiyle yerleştirilir; uygun olgularda yeniden konumlandırılabilir veya çıkarılabilir. Seçilmiş karmaşık olgularda Montgomery T-tüp gibi farklı destekler de gündeme gelebilir.
Metal stentlerin dokuya gömülme ve çıkarılma güçlüğü gibi sorunları olabilir. İyi huylu darlıklarda rutin ilk tercih değildir; diğer seçenekler değerlendirildikten sonra uzman merkezde seçilmiş durumlarla sınırlı düşünülür. Kaplı olması bütün riskleri ortadan kaldırmaz.
Stent ve cerrahi sonrası takip
Stentte yer değiştirme, salgıyla tıkanma, enfeksiyon ve uçlarda granülasyon dokusu oluşması görülebilir. Kontrol ve salgı temizliği planı kişiye göre belirlenir; gerektiğinde bronkoskopi yapılır. Stentin ne zaman çıkarılacağı ya da değiştirileceği için herkese uyan tek süre yoktur. Yeniden nefes darlığı, gürültülü solunum, ateş veya kanlı balgam gelişirse tedavi ekibine başvurulmalıdır. Gelecekte anestezi gerekecekse darlık, cerrahi ve stent öyküsü bildirilmelidir.
Sık sorulan sorular
Ameliyat mı, stent mi daha uygundur?
Bunlar birbirinin her hasta için eşdeğer alternatifi değildir. Darlığın anatomisi, önceki tedaviler ve ameliyata uygunluk birlikte değerlendirilir.
Genişletme kalıcı çözüm sağlar mı?
Bazı seçilmiş darlıklarda yeterli olabilir; yeniden daralma durumunda tekrar girişim veya cerrahi gerekebilir.
Stent ömür boyu kalır mı?
Her zaman değil. Çıkarılma olasılığı ve takip planı yerleştirmeden önce görüşülmelidir.
Her trakea darlığı kanser midir?
Hayır. Entübasyon sonrası nedbe dokusu kanser değildir; darlığın nedeni incelemelerle belirlenir.
Başvuru kaynakları
Kaynak kontrolü: 23 Ekim 2026. Kaynak kontrolü hekim onayı yerine geçmez.